imprinting

 
 

U wielu nowonarodzonych osobników z różnych gatunków zwierząt jedyną szansą na przeżycie jest opieka ze strony rodziców. Dlatego istnieją bilogiczne mechanizmy (w tym mechanizm imprintingu) powstałe do zapewnienia realizacji tego celu. Służą one wytworzeniu wzajemnych więzi. Zjawisko, które odkrywca tego mechanizmu prof. Konrad Lorenz określił jako imprinting jest nagłym i zazwyczaj nieodwracalnym procesem uczenia się, podczas którego w pamięci noworodka utrwalony zostaje wizerunek matki, a także szczegóły charakteryzujące jego własny gatunek.


Wpajanie następuje krótko po urodzeniu w okresie krytycznym dla noworodka, gdy musi dostosować się do życia w nowym środowisku poza organizmem matki. Okres ten jest charakterystyczny dla każdego danego gatunku. Badania wykazały, że jest to czas, w którym mózg ma wysoką zdolność do zapamiętywania pewnych typów informacji np. u zwierząt na które polują drapieżcy pojawia się on wcześnie aby mogły przeżyć. Sens imprintingu jest oczywisty. Małe piskę lub młody ssak (zwłaszcza kopytny) musi wiedzieć, kto jest jego opiekunem, musi za nim podążać i podobnie jak on się zachowywać. W razie rozdzielenia, np. podczas ucieczki, powinno się zbliżyc do innego, podobnego osobnika, który potencjalnie może się nim zaopiekować.


Nazwisko dr Roberta Millera będzie zawsze kojarzone z imprintingiem u źrebiąt, gdyż to on po raz pierwszy zebrał oraz opisał naukowo proces szkolenia źrebaków w ciągu kilku godzin po ich urodzeniu. Konie to gatunek, którego młode zaraz po wyźrebieniu stają się zdolne do samodzielnego życia, są wyposażone w pełni funkcjonujące zmysły i podążają za matką od pierwsych chwil po stanięciu na własne nogi. Nowo narodzone źrebię stworzy więź ze wszystkim co porusza się w zasięgu jego wzroku: ze swoją matką, z innymi zwierzętami, z człowiekiem, a nawet z poruszającym sie przedmiotem, gdyż jest to zjawisko bazujące głównie na zmyśle wzroku.


Zjawisko imprintingu zachodzi przez krótki okres zwany okresem krytycznym, trwającym u koni ok 18-24 godziny od wyźrebienia. Można  je zatem poddać w tym okresie wczesnemu szkoleniu i wytworzyć u nich trwały szacunek i zaufanie do ludzi oraz odruchy znakomicie ułatwiające ich przyszły trening jako dorosłego konia.

czym właściwie jest imprinting ?

W Polsce używa się kilku pojęć będących bliskoznacznymi angielskiego słowa imprinting:

„podążanie za”, „wdrukowanie”,

„naznaczenie”,

„wpajanie”,

„reakcja piętna”,